AMLR 2027: nowe obowiązki dla firm i kluczowe kroki wdrożeniowe

10 lipca 2027 roku wchodzi w życie nowy, zintegrowany pakiet Unii Europejskiej dotyczący przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML/CFT). Sercem tej reformy jest rozporządzenie AMLR (EU 2024/1624), które zastępuje dotychczasowy rozproszony system dyrektyw krajowych i tworzy tzw. Single Rulebook – jednolity, bezpośrednio stosowany zbiór zasad we wszystkich państwach UE. Nadzorcą całego systemu staje się nowy unijny urząd AMLA (Anti-Money Laundering Authority) z siedzibą we Frankfurcie.

Kluczowe filary unijnej reformy

• Jednolity limit gotówkowy (10 000 EUR): W całej UE wprowadza się maksymalny pułap płatności gotówkowych dla transakcji B2B oraz B2C. Krajowe przepisy mogą utrzymać bardziej restrykcyjne progi (np. w Polsce).
• Obowiązek KYC od 3 000 EUR przy gotówce: Płatność gotówkowa o wartości równej lub przekraczającej 3 000 EUR wymaga przeprowadzenia procedury identyfikacji klienta (spisania danych osobowych, np. PESEL, NIP, dokument tożsamości).
• Ujednolicenie definicji Beneficjenta Rzeczywistego (UBO): W całej UE progowy udział określono na co najmniej 25% udziałów lub praw głosu. Komisja Europejska zyskała uprawnienie do obniżenia tego progu do 15% w sektorach o wyższym ryzyku.
• Harmonizacja procedur CDD/EDD: Zasady należytej staranności wobec klientów, oceny ryzyka oraz definicja osób na eksponowanych stanowiskach politycznych (PEP) zostają w pełni ujednolicone.

Wpływ reformy na poszczególne sektory biznesowe

Jak firmy powinny przygotować się do lipca 2027?

1. Przegląd i dostosowanie systemów IT: Konieczna jest automatyzacja procesów weryfikacji sankcyjnej, weryfikacji struktur UBO oraz generowania raportów STR zgodnie ze standardami AMLA.
2. Aktualizacja procedur sprzedażowych: Firmy handlowe (w tym salony samochodowe i jubilerzy) muszą przeszkolić personel do legitymowania klientów płacących gotówką od 3 000 EUR.
3. Audyt polityki KYC i PEP: Należy dostosować definicje osób PEP oraz progów beneficjenta rzeczywistego do standardu rozporządzenia AMLR.

Rozporządzenie AMLR (EU 2024/1624) wchodzące w życie 10 lipca 2027 r. włącza sprzedawców dóbr o wysokiej wartości (m.in. luksusowych zegarków, biżuterii, dzieł sztuki oraz pojazdów mechanicznych) bezpośrednio w poczet podmiotów zobowiązanych (Obliged Entities).

Oznacza to koniec anonimowości przy droższych zakupach – niezależnie od tego, czy transakcja odbywa się gotówką, kartą czy przelewem bankowym.

Kluczowe progi wejścia i obowiązki

Lista kontrolna wdrożenia AMLR (Roadmapa 2026–2027)

Poniższa lista krok po kroku wskazuje proces przygotowania dealera samochodowego lub salonu dóbr luksusowych do wymogów lipcowych 2027 roku.

1. Wyznaczenie ról zarządczych i Compliance
   Wymóg formalny rozporządzenia AMLR (Art. 9–11)
   Wyznacz Compliance Managera (członek zarządu odpowiedzialny za zgodność) oraz Compliance Officera (osoba odpowiedzialna za operacyjne wdrożenie i kontakt z jednostką analityki finansowej). Zapewnij formalną akceptację polityk AML przez zarząd spółki.
2. Opracowanie Zakładowej Oceny Ryzyka (Institutional Risk Assessment)
   Analiza profilu klienta i asortymentu
   Przeprowadź i udokumentuj ocenę ryzyka prania pieniędzy dla swojego salonu lub sieci sprzedaży. Zidentyfikuj czynniki ryzyka: wysokie transakcje gotówkowe, klienci będący osobami na eksponowanych stanowiskach politycznych (PEP), struktury korporacyjne z rajów podatkowych oraz transakcje transgraniczne.
3. Wdrożenie procedur CDD / KYC i UBO
   Identyfikacja klientów indywidualnych i biznesowych
   Wdrożyć schemat weryfikacji tożsamości osób fizycznych (okazanie dowodu, pobranie danych PESEL/NIP) przy transakcjach od 10 000 EUR. W przypadku kupujących będących spółkami, ustalaj i weryfikuj Beneficjenta Rzeczywistego (UBO) z progiem 25% udziałów lub praw głosu (korzystając z własnej weryfikacji, a nie tylko z oświadczenia/rejestru).
4. Integracja systemów IT i narzędzi screeningowych
   Automatyzacja procesów sprawdzających
   Wdrożyć oprogramowanie do automatycznego sprawdzania klientów na listach sankcyjnych oraz listach PEP przed sfinalizowaniem umowy sprzedaży. Wyposaż punkty sprzedaży w narzędzia pozwalające bezpiecznie zbierać i przechowywać dane osobowe (retencja danych przez min. 5 lat).
5. Szkolenie personelu handlowego i doradców
   Budowanie świadomości 'na pierwszej linii'
   Przeszkol sprzedawców z rozpoznawania transakcji powiązanych (dzielenie zakupów na mniejsze kwoty, by ominąć progi), identyfikacji tzw. "czerwonych flag" (np. brak zainteresowania stanem technicznym, pośpiech przy transakcji) oraz prawidłowego legitymowania klientów.
6. Uruchomienie kanału raportowania do GIIF (FIU)
   Raportowanie transakcji podejrzanych i progowych
   Zarejestruj przedsiębiorstwo w systemie teleinformatycznym Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF). Skonfiguruj proces raportowania podejrzanych transakcji (STR) oraz obowiązkowych raportów dotyczących sprzedaży pojazdów/dóbr o wartości równej lub przekraczającej właściwe progi rozporządzenia.

Wdrożenie nowych wymogów AMLR do lipca 2027 roku wymaga od przedsiębiorstw sprawnych, zautomatyzowanych narzędzi, które zapobiegną opóźnieniom w obsłudze klientów i zminimalizują ryzyko błędu ludzkiego. Kompleksowe wsparcie w tym obszarze oferuje CRIF, dostarczając zaawansowane systemy do automatycznej weryfikacji tożsamości, prześwietlania struktur beneficjentów rzeczywistych (UBO) oraz bieżącego screeningu klientów na listach sankcyjnych i PEP. Wykorzystanie sprawdzonych technologii pozwala bezpiecznie dostosować procesy sprzedażowe do unijnych regulacji, gwarantując pełną zgodność prawną bez obniżania jakości obsługi kupujących.

Z pełną ofertą dedykowanych rozwiązań oraz wsparciem ekspertów można zapoznać się na stronie www.crif.pl/aml/.